Opieka nad chorym na raka bardzo często wymaga reorganizacji życia całej rodziny. Zwłaszcza jeśli pacjent na co dzień przebywa w domu. Podczas gdy wszyscy skupiają się na pomocy choremu, po drugiej stronie barykady znajdują się ich bliscy. Ci, którym na co dzień towarzyszy strach i nierzadko bezsilność. Ci, którzy starają się nie okazywać swoich emocji, bo chcą być wsparciem dla chorego. Aż pewnego dnia coś w nich pęka. Wypalenie opiekuna może dotknąć każdego. Sprawdź, jak je rozpoznać i jak sobie pomóc.

Jak rozpoznać wypalenie opiekuna?

Wypalenie opiekuna nie pojawia się znienacka. To efekt długotrwałego zmęczenia i stresu, związanego z opieką nad chorym na raka. Wypalenie opiekuna to fizyczne, psychiczne i emocjonalne wyczerpanie. Daje o sobie znać na wiele sposobów – obok poczucia winy czy uczucia bezsilności z czasem może prowadzić do uczucia złości wobec chorego. Na co jeszcze warto zwrócić uwagę?

Wypalenie opiekuna osoby chorej – objawy fizyczne i psychiczne

Przewlekłe zmęczenie odbija się na zdrowiu fizycznym i psychicznym. U osób z wypaleniem opiekuna mogą pojawiać się m.in. bóle mięśniowe, bóle głowy, zaburzenia snu, spadek apetytu, kłopoty z koncentracją, zmiany nastroju.

Stres i zmęczenie opiekuna chorego na raka wywołują uczucie bezsilności, lęk, presję związaną z odpowiednim wywiązywaniem się ze swoich obowiązków czy zadbaniem o finanse na leczenie. A przecież obok opieki nad chorym w domu należy także zadbać o siebie, swoją pracę, dom i pozostałych członków rodziny.

Z czasem wypalenie opiekuna prowadzi do apatii, izolacji. Opiekun zaniedbuje swoje życie towarzyskie i zawodowe. To, co kiedyś sprawiało mu przyjemność, już nie wzbudza zainteresowania.

Poczucie winy opiekuna osoby chorej

Wiele osób, które opiekują się chorym, doświadcza poczucia winy. Pojawia się ono głównie wtedy, gdy opiekun jest zmęczony i chce odpocząć, zrobić coś dla siebie. Chęć zmiany otoczenia i zapomnienia, choć na chwilę o obowiązkach od razu jest konfrontowana z myślami typu „ Nie mogę tego zrobić. Nie poradzi sobie beze mnie. Jest w gorszej sytuacji zdrowotnej, mój ból pleców to nic. Jak mogę iść do kina z koleżanką, gdy mój bliski ma skutki uboczne po chemioterapii?”.

Pamiętaj, że aby komuś pomóc, najpierw trzeba zadbać o siebie. Poświęcając cały czas i energię na opiekę nad chorym w domu, narażasz się na wypalenie opiekuna. Trudne emocje są nieodłącznym elementem codzienności chorych na raka i ich bliskich. Istnieją jednak sposoby na to, aby sobie z nimi radzić. Podobnie jak istnieją rozwiązania, dzięki którym opieka nad chorym na raka nie będzie Cię tak przytłaczać.

Czy opieka nad chorym może prowadzić do depresji?

Tak, opieka nad chorym na raka może prowadzić do pogorszenia nastroju w wyniku przewlekłego stresu i wiąże się z większym ryzykiem rozwoju depresji. Zmęczenie opiekuna bardzo często współwystępuje z poczuciem osamotnienia i niezrozumienia.

Sprawdź: lęk i depresja w chorobie nowotworowej.

Jak radzić sobie z wypaleniem opiekuna?

Wypalenie opiekuna to skutek wielu tygodni lub miesięcy życia w presji, stresie i zmęczeniu. Powrót do zdrowia również może potrwać kilka tygodni lub miesięcy, w zależności od stanu psychicznego i fizycznego opiekuna. Przede wszystkim należy zgłosić się po pomoc i wsparcie – do rodziny, przyjaciół, lekarzy, osób pracujących w fundacji onkologicznej. Po drugie, należy zadbać o siebie i dać sobie czas. Po trzecie, na nowo zorganizować opiekę nad chorym w domu.

Jak zadbać o siebie, opiekując się chorym?

Podziel się opieką nad chorym w domu z innymi członkami rodziny, przyjaciółmi lub skorzystaj z profesjonalnej pomocy. Nie każdy może sobie pozwolić na zatrudnienie opiekunki. Z pomocą przychodzą m.in. usługi opiekuńcze, o które można wnioskować w ośrodku pomocy społecznej. W przypadku chorego, który potrzebuje opieki paliatywnej, warto skorzystać z hospicjum domowego.

Zadbaj o dietę, sen i odpoczynek. Wygospodaruj czas na to, co lubisz robić. Może to być czytanie książki, spacer lub spotkania z przyjaciółmi. Ważne jest, aby choć na chwilę wyjść z roli opiekuna. To właśnie te momenty dodadzą Ci siły i motywacji do dalszej opieki nad chorym.

Czy opiekun chorego powinien szukać pomocy psychologicznej?

Wsparcie psychologiczne dla opiekunów chorych jest bardzo ważne. Pomagając opiekunom, pomagamy także osobom, nad którymi sprawują oni opiekę. Najlepszym rozwiązaniem jest skorzystanie z pomocy psychologicznej od razu, na początku drogi z opieką nad chorym w domu.

Wsparcie psychologiczne opiekuna chorego może przybrać różną postać. Jeśli wiesz, że czeka Cię opieka nad chorym na raka, skorzystaj z grup wsparcia dla rodzin pacjentów. Rozmowy z osobami, które przechodzą przez to, co Ty, pozwolą Ci nie tylko wymienić się cennymi doświadczeniami i radami, ale i będą stanowić dla Ciebie przestrzeń do dzielenia się swoimi emocjami. Grupy wsparcia dla rodzin chorych na raka są prowadzone m.in. w fundacjach onkologicznych.

Sprawdź: jak wybrać fundację onkologiczną.

Niezbędną pomoc psychologiczną dla rodziny chorych i osób cierpiących na wypalenie opiekuna zapewni terapia u specjalisty – indywidualna lub grupowa. Niestety, wciąż wiele osób uważa terapię za coś wstydliwego. Tłumienie w sobie emocji i ignorowanie sygnałów, które wysyła Ci organizm, nie rozwiąże problemu. Przyznanie się przed sobą, że potrzebujesz pomocy i chcesz ją otrzymać, to znak odwagi.

Jak radzić sobie z opieką nad chorym w domu?

Wiele osób boi się, że nie poradzi sobie z opieką nad chorym na raka. Zacznij od edukacji. Im więcej wiesz o chorobie, rokowaniach, możliwościach leczenia, tym lepiej jesteś przygotowany do pełnienia opieki. Zapytaj rehabilitanta, lekarza, bliskich innych pacjentów onkologicznych, jak przygotować dom do opieki nad chorym. Zrób harmonogram – mowa nie tylko o opiece nad chorym, ale i obowiązkach domowych, rodzinnych – i podziel zadania na wszystkich domowników, zgodnie z ich możliwościami.

Skorzystaj z zasiłków i świadczeń, które wspomogą domowy budżet. Leczenie onkologiczne to szereg wydatków. Jeśli potrzebujesz pomocy finansowej, zgłoś się do nas. Jako fundacja onkologiczna udostępniamy platformę na zbiórki dla chorych na nowotwór. Nie ma znaczenia, czy sprawujesz opiekę nad chorym w domu, czy też Twój bliski przebywa w szpitalu. W Cancer Fighters zapewnimy Wam wsparcie organizacyjne, psychologiczne i merytoryczne.